Uzun Süreli İkamet İle Türk Vatandaşlığının Kazanılması

;

Türk vatandaşlığının kazanılması birçok farklı yolla mümkün olup her bir yol kendi içerisinde birtakım prosedürlere tabidir. Türk Vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin hususlar 

Türk Vatandaşlığı 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda düzenlenmektedir.

Türk Vatandaşlığı Kanununun 5. maddesine göre “Türk Vatandaşlığı, doğumla veya sonradan kazanılır.”

Esas olan Türk vatandaşlığının doğum yolu ile kazanılmasıdır. Çocuğun doğum anında soybağı ile bağlı olduğu anne ve/veya babasının Türk vatandaşı olması durumunda onların vatandaşlığını kazanması Türk vatandaşlığının doğum yoluyla kazanılmasıdır.

Türkiye’de doğan ve ana ve babasının belli olmaması veya vatansız olması ya da ulusal kanunları gereğince vatandaşlık kazanamaması gibi nedenlerle herhangi bir devletin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanmaktadır. Bu, Türk vatandaşlığının doğum yeri esasına göre kazanılmasıdır.

Türkiye’de bulunmuş çocuklar da Türkiye dışında doğduğu ispatlanmadıkça Türkiye’de doğmuş sayılır ve doğum yeri esasıyla Türk vatandaşlığını kazanmaktadır.

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasının ise birçok farklı yolu mevcuttur.

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması halleri şunlardır;

• Türk vatandaşlığının yetkili makam kararı ile kazanılması (Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığının kazanılması bu kategoriye dahildir)
• Türk vatandaşlığının genel yolla kazanılması
• Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması 
• Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması
• Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması
• Türk vatandaşlığının evlat edinilme yoluyla kazanılması
• Türk vatandaşlığının seçme yoluyla kazanılması

      Uzun süreli ikamet ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında öngörülen süre başvuru tarihinden geriye dönük olarak 5 yıldır. Kanunda belirtilen diğer şartların da sağlanması ve başvuru yapılan idarenin de uygun görmesi durumunda 5 yıl boyunca Türkiye’de yasalara uygun biçimde ikamet eden yabancı artık Türk vatandaşlığı kazanabilecektir. 

       Uzun süreli ikamet izni ile Türk vatandaşlığının kazanılması Türk vatandaşlığının yetkili makam kararı ile kazanılması usulü ile olur. Burada ilgili idarenin takdir yetkisi de söz konusudur. Başvuru bakımından değerlendirmeye yetkili makam İçişleri Bakanlığı’dır. Kişinin taşıması gereken şartlar aşağıdaki gibidir;

Türk Vatandaşlığı Kanunu md. 11 hükmüne göre Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılarda aranan özellikler şunlardır;

• Kendi millî kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medenî Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,
• Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmak,
• Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini; Türkiye’de taşınmaz mal edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak, ticaret ve iş merkezini Türkiye’ye nakletmek, çalışma iznine tabi olarak bir iş yerinde çalışmak ve benzeri davranışlarla teyit etmiş olmak veya Türk vatandaşı ile evlenmek, ailece müracaat etmek, daha önce Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana, baba, kardeş ya da çocuk sahibi olmak veya eğitimini Türkiye’de tamamlamak,
• Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak,
• Toplum içinde birlikte yaşamanın gerektirdiği sorumluluk duygusu ile davranarak iyi ahlak sahibi olduğunu göstermek, davranışları ile çevresine güven vermek, toplumca hoş karşılanmayan ve toplum değerlerine aykırı kötü alışkanlığı bulunmamak,
• Toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilmek,
• Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayacak gelir veya mesleğe sahip olmak,
• Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak.

      Yukarıda sayılan şartları taşıyan yabancı başvuru yaptıktan sonra ilgili İdarenin de uygun görmesi ile Türk vatandaşlığını kazanabilmektedir.

      5 yıl şartı, Kanunda da belirtildiği üzere geriye dönük olarak 5 yıldır ve başvuru anında bu şartın halihazırda var olması gerekmektedir. Ayrıca 5 yıllık sürenin kesintisiz olması şartı öngörülmüştür. Bu 5 yıllık süre içerisinde yabancının ülke dışına çıktığı süreler toplamda 12 ayı geçmemelidir. Ayrıca önemle eklemek gerekir ki bu 5 yıllık süre; yabancının yasalara uygun biçimde Türkiye’ye girmesiyle başlayarak Türkiye’de 5 yıl boyunca oturması şeklinde gerçekleşmelidir. Yasadışı yollarla yapılan bir giriş söz konusu ise 5 yıl olsa dahi bu yolla vatandaşlık kazanılamaz.

           Ayrıca şartlar arasında Türkiye’ye yerleşme niyeti bulunması aranmaktadır. Şu haller yerleşme niyetine örnek olarak gösterilebilir;

• Türkiye’de taşınmaz mal almak,
• İş kurmak,
• Yatırım yapmak,
• Yurt dışında bulunan ticaret ve iş merkezinin naklini Türkiye’ye yapmak,
• Çalışma izniyle bir iş yerinde çalışmak,
• Türk vatandaşı ile evlenmek,
• Aile ile birlikte müracaatta bulunmak,
• Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana, baba, kardeş ya da çocuk sahibi olmak,
• Eğitimin Türkiye’de tamamlanmış olması.

Yukarıda belirtilen aşamalar tamamlandıktan sonra yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunmak için gerekli belgeler şunlardır;

• Talebi içeren form dilekçe,
• 2 adet biyometrik fotoğraf,
• Kişinin vatandaşlığını gösteren pasaport vb. belge, vatansız ise buna ilişkin belge,
• Kişinin doğum belgesi, nüfus kayıt örneği vb. kimlik bilgilerini gösteren belge ve evli ise eş ve çocuklarına ilişkin aile bağını gösteren belge,
• Medenî hali gösteren belge. 
• Yabancının 1. ve 2. derece Türk vatandaşı yakınlarını gösteren belge 
• Başvurucunun genel sağlığı tehlikeye düşürecek bir hastalık taşımadığına ilişkin sağlık raporu,
• Gelir yahut mesleğe ilişkin çalışma izni, vergi levhası, taahhütname vb. belge.
• İl emniyet müdürlüğünden alınacak yurda giriş/çıkışları gösterir belge.
• Başvuru tarihinden sonra, vatandaşlıkla ilgili işlemlerin neticelendirilmesine yetecek süreli ikamet tezkeresi. 
• Başvurucu daha önce herhangi bir suç işlemiş ise bunun hakkındaki kesinleşmiş mahkeme kararının onaylı örneği,
• Hizmet bedelinin yatırıldığına dair makbuz.

           5 yıl ikamet yolu ile Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı koşulları tamamladıysa ve TC kimlik numarasına sahipse ikametgahının bulunduğu yerdeki valiliğe şahsen ya da vekil aracılığıyla Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunabilir.

Türk vatandaşlığını 5 yıl ikamet yoluyla kazanan kişinin reşit olmayan çocuğu, kişinin talebi ve diğer ebeveynin izni varsa Türk vatandaşlığı alabilir. Diğer ebeveynin izin vermemesi durumunda, başvuru halinde mahkeme çocuğun yararını gözeterek vatandaşlığı almasına ya da almamasına karar verir. 

Türk vatandaşlığını 5 yıl ikamet yoluyla kazanma durumu, kazanan kişinin eşi açısından doğrudan bir sonuç doğurmamakla birlikte eşin dolaylı yolla Türk vatandaşlığını kazanmasını sağlayabilir. Türk vatandaşlığını kazanan kişinin eşi, buna dayanarak aile ikamet izni talep edebilir, evlenme yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılması yoluna başvurabilir. 

Önemle belirtmek gerekir ki bu yazıdaki bilgilerin tamamı genel bir bilgilendirme içermekte olup hukuki danışmanlık ve reklam gibi algılanmamalıdır.  Yaşanılan her bir olay ve uyuşmazlığın bağımsız biçimde ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Ayrıca her bir hukuki konu ve meselenin çözümü uzman bilgisi gerektirmektedir. Bu sebeple de karşı karşıya kaldığınız hukuki uyuşmazlıklar ve olaylar için yetkin bir avukattan hukuki danışmanlık almanızı, Yargıya taşınan uyuşmazlıklar açısından da dosyalarınızı yetkin bir avukat aracılığı ile takip etmenizi öneririz. Yukarıdaki makale ile ilgili olarak veya her türlü hukuki destek ve danışmanlık için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.