Rastgele Numara Çevirme Yöntemi Anketleri Hukuka Aykırıdır

KVKK RASTGELE NUMARA ÇEVİRME YÖNTEMİ İLE ANKET ARAŞTIRMASINI HUKUKA AYKIRI BULDU

Kişisel Verileri Koruma Kurumu yapılan şikayetler neticesinde; araştırma şirketlerinin istatistiksel araştırma yapmak amacıyla rastgele numara çevirme ile telefon mülakatı yöntemi kullanarak gerçekleştirdikleri kişisel verileri işleme faaliyetleri, üzerine kamuoyu duyurusu yayınladı.

Şikayete konu olan vakalarda; ilgili kişilerin telefon numaralarını bu araştırma şirketleriyle paylaşmadıkları halde yapılan istatiksel araştırmalar için arandıkları; yapılan aramalarda numaralarına nasıl ulaşıldığı konusunda aydınlatma sağlanmadığı belirtilmiştir. İlgili kişilerce veri sorumlusuna yapılan başvuruda, telefon numaralarının rastgele ve otomatik olarak sistem veya yazılım aracılığıyla üretildiği, ayrıca arama yöntemi olarak “rastgele numara çevirme ile yapılan telefon mülakatı” yönteminin kullanıldığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda yapılan şikayetlerde, telefon numarasının işlenmesi için açık rıza alınmadığı ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 5’inci maddesindeki diğer işleme şartlarından hiçbiriyle dayanılmadığı belirtilerek, Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.

Bu kapsamda, yürütülen incelemeler çerçevesinde ulaşılan tespitler dikkate alınarak;

• 6698 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendine göre “ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması” kapsamında kişisel veri işlenebilmesi için, 
  • Kişisel verinin işlenmesi sonucunda elde edilecek menfaat ile ilgili kişinin temel hak ve hürriyetlerinin yarışabilir düzeyde olması,
  • Söz konusu menfaate ulaşılabilmesi bakımından kişisel veri işlenmesinin zorunluluk arz etmesi,
  • Meşru menfaatin halihazırda mevcut, belirli ve açık olması,
  • İlgili kişinin temel hak ve hürriyetleri ile yarışabilir nitelikte olan meşru menfaatin elde edilmesi halinde bir yarar sağlanacak olması ve kişisel veri işlenmeksizin başkaca bir yol ve yöntemle bu yararın ortaya çıkmasının mümkün olmaması,
  • Meşru menfaat belirlenirken söz konusu yararın çok sayıda kişiyi etkilemesi, yalnızca kâr elde edilmesi ya da ekonomik yararın sağlanması amacına yönelik olmaması, iş süreçlerini ya da bir işleyişi kolaylaştırması (örneğin bir birim ya da az sayıda personel nezdinde değil, kurumsal olarak geneli etkileyecek şekilde) gibi şeffaf ve hesap verilebilir nitelikleri haiz kriterlerin esas alınması,
  • Bu açıdan ilgili kişinin başta kişisel verilerinin korunması olmak üzere temel hak ve hürriyetlerinin zarar görmesini engellemek amacıyla öngörülebilir, açık ve yakın her türlü tehlikeden uzak tutulması,
  • Kişisel verilerin bir veri kayıt sisteminde amaçla sınırlı olarak hukuka uygun işleyişinin temini ile zararı ve ihlalleri engellemek için her türlü teknik ve idari tedbirin alınması,
  • Kişisel verilerin işlenmesinde genel ilkelere uygunluğun sağlanması,
  • Bu kapsamda, kişinin temel hak ve hürriyetleri ile veri sorumlusunun meşru menfaatinin karşılaştırılarak denge testinin yapılması

                         hususlarının somut olay bakımından değerlendirilmesi gerektiği,

• Telefon numaralarının kamuoyu araştırmalarında kullanılan “rastgele numara çevirme ile yapılan telefon mülakatı” yöntemi kapsamında türetildiği ve bir yerden elde edilmediği, türetilen numaranın görüşmeyi yapan personel tarafından görülmediği, ilgili kişinin telefon numarasının aranması suretiyle kişisel veri işleme faaliyetine başlandığı, bunun yanı sıra araştırma için gerekli ve sınırlı olduğu ölçüde ilgili kişilerin aranma tarihi ve süresi, arayan numara ve aranan numara şeklindeki trafik logunun, ilgili kişilerin bir daha aranmama talepleri bağlamında aranmayacaklar listesine telefon numaralarının işlenmesi ile görüşmenin ses kaydının alınması suretiyle yapılan kişisel veri işleme faaliyetlerinin araştırmanın kalite kontrol kapsamında denetlenmesi, araştırmacının yükümlülüklerini yerine getirmesi ve hukuki uyuşmazlık halinde yükümlülüklerin yerine getirildiğini ispat etmesi amaçlarıyla Kanun’un 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması” kapsamında hukuka uygun kabul edilebileceği,
• İlgili kişilerle temas kurulduğu ilk anda asgari olarak aramanın kim tarafından yapıldığı, ilgili kişilerin hangi kişisel verilerinin işlendiği (görüşme kayıt altına alınıyorsa en başta bu husus belirtilerek telefon numarası, arama trafik logu gibi işlenmekte olan tüm kişisel veriler hakkında bilgi verilmesi), ilgili kişilerin telefon numarasının rastgele numara çevirme yöntemi ile üretildiği ve işlemenin amacı hususlarında aydınlatma yapılması gerektiği, aydınlatmada yer alan diğer hususlara ulaşabilecek kanalın belirtilmesi suretiyle katmanlı aydınlatma yapılabileceği,
• Aydınlatma yapılmasını müteakiben ilgili kişilerin açık rıza vermesi halinde telefon görüşmesine devam edilerek kişisel verilerin işlenebileceği 

Hususlarında kamuoyunun bilgilendirilmesine karar verilmiştir. 

Kamuoyuna saygı ile duyurulur. 

                                               KKVK

→ KKVK tarafından yayınlanan kamuoyu duyurusunun tamamına erişmek için buraya tıklayabilirsiniz.