Evlenme simsarlığından doğan ücretin senede bağlanması, kefalet veya rehinle teminat altına alınması ya da ödenmemesi hali için cezai şart kararlaştırılması, öğretide baskın olan görüşe göre bu alacağı dava veya takip yoluyla talep edilebilir hale getirmez. Kanaatimizce de isabetli olan bu görüşün aksinin kabulü, kanunun açıkça dava ve takip yasağına tabi tuttuğu bir alacağın başka hukuki işlemler aracılığıyla dolaylı olarak tahsil edilebilmesine imkan tanıyacaktır.
Ancak TBK m. 524, evlenme aracılığı görüntüsü altında gerçekleştirilen hileli veya dolandırıcılık niteliğindeki davranışları korumaz. Gerçek bir evlenme simsarlığı ile kişinin evlenme isteğinden yararlanılarak para alınması birbirinden ayrılmalıdır.
Nitekim Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 28.11.2019 tarihli, 2019/5923 E., 2019/13272 K. sayılı kararında, evlenmek isteyen kişiden aracılık ücreti ve çeşitli ödemeler alınmış; evlilik sürecinin gerçekte dolandırıcılık amacı taşıdığı kabul edilerek mahkumiyet hükmü onanmıştır. Karar doğrudan TBK m. 524’e ilişkin bir ücret uyuşmazlığını incelemese de evlenme aracılığı ile dolandırıcılık arasındaki ayrımı göstermesi bakımından önemlidir.
Sonuç olarak evlenme simsarlığı Türk hukukunda yasak değildir. Ancak bu faaliyet karşılığında kararlaştırılan ücret dava veya icra yoluyla tahsil edilemez. Ücret gönüllü olarak ödenmişse de yalnızca eksik borç niteliğinde olduğu gerekçesiyle geri istenemez.
Buna karşılık aracılık görünümü altında hileyle para alınması veya gerçekte var olmayan bir evlilik süreci oluşturulması halinde uyuşmazlık artık yalnızca evlenme simsarlığı kapsamında değerlendirilemez; somut olayın özelliklerine göre iade, tazminat veya ceza sorumluluğu gündeme gelebilir.
Önemle belirtmek gerekir ki bu yazıdaki bilgilerin tamamı genel bir bilgilendirme içermekte olup hukuki danışmanlık ve reklam gibi algılanmamalıdır. Yaşanılan her bir olay ve uyuşmazlığın bağımsız biçimde ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Ayrıca her bir hukuki konu ve meselenin çözümü uzman bilgisi gerektirmektedir. Bu sebeple de karşı karşıya kaldığınız hukuki uyuşmazlıklar ve olaylar için yetkin bir avukattan hukuki danışmanlık almanızı, Yargıya taşınan uyuşmazlıklar açısından da dosyalarınızı yetkin bir avukat aracılığı ile takip etmenizi öneririz. Yukarıdaki makale ile ilgili olarak veya her türlü hukuki destek ve danışmanlık için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
