Yabancı Plakalı Araçların Türkiye’de Karıştığı Trafik Kazalarında Hukuki Süreç

Türkiye, coğrafi konumu ve turistik cazibesi nedeniyle her yıl çok sayıda yabancı plakalı aracı ağırlamaktadır. Ancak bu yoğunlukla birlikte trafik kazaları da kaçınılmaz hale gelmektedir.

•  Peki bir yabancı plakalı araç Türkiye’de trafik kazasına karışırsa ne olur?

• Kusurlu yabancı araç sürücüsünden tazminat alınabilir mi?

• Sigorta sistemi nasıl işler?

• Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB) ne işe yarar?

 Bu yazıda bu sorulara ve daha fazlasına yanıt veriyoruz.

Kazaya karışan araç yabancı plakalı ise ve kusuruyla Türkiye sınırları içinde bir kazaya neden olduysa, kaza tespit tutanağı mutlaka resmi makamlar (polis ya da jandarma) tarafından düzenlenmelidir. Özellikle dil sorunu ve yabancı sigorta sistemleri nedeniyle, resmi tutanak ve belgelerin usulüne uygun şekilde hazırlanması büyük önem taşır.

Kazaya karışan aracın Yeşil Kart (Green Card) Sigortası olup olmadığı bu aşamada mutlaka tespit edilmelidir.

Kazaya karışan aracın ait olduğu ülke, Yeşil Kart sistemine üye olup olmadığı belirleyici unsurdur. Çünkü;

• Yeşil Kart Sistemine üye ülkelerden gelen araçlar, TMTB üzerinden tazminat işlemlerine tabi tutulur.
   
• Üye olmayan ülkelerden gelen araçların sorumluluk hükümleri ayrıca değerlendirilmektedir ve TMTB tarafından karşılanmaz. Mağdur, doğrudan aracın sahibi ya da ilgili sigortacı ile muhatap olmalıdır.
   

TMTB tarafından yayımlanan ve Yeşil Kart sistemine üye ülkelerin listesine şu linkten ulaşabilirsiniz:

  Yeşil Kart Sistemi Üye Ülkeler Listesi

Yabancı plakalı araçların Türkiye’de geçerli sayılan zorunlu trafik sigortası genellikle Yeşil Kart Sigortası (Green Card Insurance) olarak bilinir. Bu sigorta, Türkiye’nin de taraf olduğu uluslararası Yeşil Kart Sistemi kapsamında bulunur ve kazalarda mağdurlara güvence sağlar.

Mağdur, Yeşil Kart sigortasına dayanarak Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB) üzerinden tazminat talebinde bulunabilir.

TMTB, yabancı sigorta şirketlerinin Türkiye’deki temsilcisi olarak süreci yönetir.

Başvuru için gereken temel belgeler şunlardır:

• Polis/jandarma tarafından düzenlenmiş kaza tespit tutanağı
   
• Kusur oranını gösteren rapor
   
• Hastane raporları, ölüm halinde defin belgeleri
   
• Tedavi faturaları, iş göremezlik belgeleri
   
• Araca ilişkin onarım faturaları
   
• Kazaya dair fotoğraflar ve varsa kamera kayıtları
   
• Karşı aracın Yeşil Kart sigortasına ilişkin belge veya fotoğraf
   
• Kimlik ve banka hesap bilgileri (IBAN)
   

Kazazede, TMTB maddi hasar başvuru formunu doldurmalıdır:

Formun eksiksiz doldurulması ve yukarıdaki belgelerle birlikte TMTB’ye iletilmesi gerekir. Başvurular, e-posta veya posta yoluyla yapılabilir:

TMTB, başvuruyu aldıktan sonra dosyayı Türkiye’deki sigorta temsilcilerine (ör. AVUS, Van Ameyde) yönlendirir veya kendi avukatlarıyla takibini sağlar.

Başvuru sonucu tazminat ödenmez veya uzlaşma sağlanamazsa; mağdur kişi, TMTB’yi davalı göstererek doğrudan Türk mahkemelerinde dava açabilir.

Önemli bir avantaj olarak, yabancı sigorta şirketine doğrudan dava açmaya gerek yoktur. Çünkü TMTB Türkiye’deki yasal muhataptır.

Bu konuyu detaylıca ele aldığımız makalemizi okumak için buraya tıklayın.

Yeşil Kart Sigortası olmayan bir aracın Türkiye’ye girmesi normal şartlarda yasaktır. Ancak istisnai olarak giriş yapılmış ve kaza meydana gelmişse:

• İdare aleyhine “hizmet kusuruna” dayalı tam yargı davası açılabilir.
   
• Bu davalar genellikle Danıştay veya ilgili İdare Mahkemelerinde görülür.
   

Ayrıca şartların oluşması halinde ceza yargılaması da başlatılabilir.
 

Yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştığı trafik kazalarında mağdur hakları uluslararası Yeşil Kart sistemi ile korunmaktadır. TMTB, mağdurların Türkiye’de doğrudan muhatap alacağı kurum olarak güvence sunar. Doğru ve zamanında başvuru ile zararların tazmini mümkün olur. Ancak başvuru evraklarının tam ve usulüne uygun olması, sürecin sağlıklı işlemesi için hayati öneme sahiptir.

Sigorta hukuku avukatlık ve danışmanlık ücretleri müvekkil ile avukat arasında somut olayın özelliklerine göre değişkenlik gösterir ve taraflar arasında serbest bir biçimde belirlenmektedir. Barolar belirli aralıklarla yol gösterici olması sebebiyle asgari ücret tarifeleri yayınlamaktadırlar. Hukuk Büromuz tarafından Ankara Barosu Avukatlık Tavsiye Ücret Tablosu dikkate alınmaktadır. Söz konusu tarifeler Baroların bulunduğu şehrin ve genel olarak ülkenin ekonomik koşulları, avukatların çalışma şartları ve ilgili diğer parametreler baz alınarak düzenlendiğinden bu tarifeler uygulamadaki ortalama ücretlere tekabül etmektedir. Ancak yine de belirtmek gerekir ki dava türü aynı olsa bile her iş kendi özelinde farklı iş ve işlemler gerektirdiğinden her dosya için belirlenen ücretlendirme farklı olabilir. Ayrıca Türkiye Barolar Birliği de her yıl asgari ücret tarifesi yayınlamaktadır. Bu noktada tekrar hatırlatmak gerekir ki Avukatlık ücretleri avukat ve müvekkil arasında; asgari ücret tarifesi, çalışma saatleri, davaya hazırlık süreci, delil toplama işlemleri, savunma stratejilerinin belirlenmesi, duruşmalar, müvekkil ile iletişim, avukatın deneyimi, uzmanlığı, bulunduğu şehir veya bölge gibi faktörlere bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.