İptal Davası ve Tam Yargı Davasının Farkları Nelerdir?

İdari dava türleri İdari Yargılama Usul Kanununda (İYUK) sayılmıştır. 2 tür idari dava vardır; 

1. İptal Davaları
2. Tam Yargı Davaları

İptal davaları; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep ve konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilen kişiler tarafından açılan davalardır. Menfaat hakka göre daha geniş bir kavramdır ve iptal davasının objektif niteliği gereğince bir idari işleme karşı dava açabilecek kişiler menfaati ihlal olunanlar olup oldukça geniştir.  Söz konusu menfaat güncel, meşru ve kişisel olmalıdır. Kişinin menfaati, maddi menfaat olabileceği gibi kişinin manevi varlığını ilgilendiren bir menfaat de olabilir.

Tam yargı davaları ise; idari işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olan kişiler ( hakları zarar görenler, eksilenler) tarafından açılan davalardır. Tam yargı davasında hak ihlali arandığından bu davayı yalnızca ilgili işlem veya eylemin muhtapları açabilir yani kapsam daha dardır. Tam yargı davası uygulamada belli bir parasal değerin idarece vatandaşlara ödenmesi şeklinde bir tazminat davası olarak görülmektedir.

Vergi davaları ve idari sözleşmelerden doğan davalar ise ayrı bir dava türü olmayıp yine iptal veya tam yargı davası olarak ortaya çıkarlar.

İdari yargılama hukukunda bireylerin haklarını zedeleyen işlem ve eylemlere karşı öncelikle işlemin iptali için iptal davası daha sonra da zarar mevcutsa bunun tazmini için tam yargı davası açılması mümkün olduğu gibi bu iki davanın aynı anda açılması da mümkündür.

İdari davaların açılması Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle gerçekleştirilir. Dilekçelerde olması gereken bazı unsurlar şunlardır;

• Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası
• Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,
• Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,
• Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,
• Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası.

Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde otuz gündür.

  İdari yargılama hukukunda iptal davası ve tam yargı davası arasında birtakım farklılıklar mevcuttur;

       İptal ve tam yargı davaları, idari para cezasına itiraz avukatlık ve danışmanlık ücretleri müvekkil ile avukat arasında somut olayın özelliklerine göre değişkenlik gösterir ve taraflar arasında serbest bir biçimde belirlenmektedir. Bu noktada avukatlar için asgari ücret niteliği gösteren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) önem arz eder. Avukatların bu tarifede belirtilen ücretlerin altında bir ücretle iş alması yasaktır. Bu asgari ücretler davaların karmaşıklığına, mahkemesine, sürecin uzunluğuna ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir. Ayrıca avukatlık asgari ücret tarifesi her yıl yenilenir ve güncellenir. Bunun yanında Ankara Barosu Avukatlık Tavsiye Ücret Tablosu mevcuttur. Bu ücret tarifesinin bir öneri niteliği taşıdığı da belirtilmelidir. Avukatlık ücretleri yine avukat ve müvekkil arasında; asgari ücret tarifesi, çalışma saatleri, davaya hazırlık süreci, delil toplama işlemleri, savunma stratejilerinin belirlenmesi, duruşmalar, müvekkil ile iletişim, avukatın deneyimi, uzmanlığı, bulunduğu şehir veya bölge gibi faktörlere bağlı olarak serbest bir şekilde belirlenmektedir.

Neticede idare hukuku özel kişiler ve tüzel kişiler ile devlet idareleri arasındaki ilişkileri yakından ilgilendiren ve düzenleyen bir hukuk dalıdır. Özellikle şirketler ve işletmelere sahip tüzel kişiler, idari para cezaları, belediyeler veya belediye encümenleri tarafından verilen müzik yayını yasağı, sigara para cezası, trafik cezası gibi idari işlemlerle sıkça karşılaşmaktadırlar. Özel bir uzmanlık gerektiren idari yargıda çözümlenecek bu tür uyuşmazlıklar için muhakkak alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması gerekir.

Önemle belirtmek gerekir ki bu yazıdaki bilgilerin tamamı genel bir bilgilendirme içermekte olup hukuki danışmanlık ve reklam gibi algılanmamalıdır.  Yaşanılan her bir olay ve uyuşmazlığın bağımsız biçimde ayrı bir hukuki değerlendirmeye tabi tutulması gerekir. Ayrıca her bir hukuki konu ve meselenin çözümü uzman bilgisi gerektirmektedir. Bu sebeple de karşı karşıya kaldığınız hukuki uyuşmazlıklar ve olaylar için yetkin bir avukattan hukuki danışmanlık almanızı, Yargıya taşınan uyuşmazlıklar açısından da dosyalarınızı yetkin bir avukat aracılığı ile takip etmenizi öneririz. Yukarıdaki makale ile ilgili olarak veya her türlü hukuki destek ve danışmanlık için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.