AYM Ad Değişikliğinin Gazetede İlanı Hükmünü İptal Etti

Anayasa Mahkemesi, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı kapsamında Türk Medeni Kanunu'nun adın değiştirilmesinden sonra gazetede ilan edilmesine ilişkin hükmünü iptal etti. Yapılan bu düzenleme ile isim değişikliği sonrası bu değişiklik artık gazetelerde ilan edilmeyecek.

İptal kararına konu olan ilgili Türk Medeni Kanunu hükmü şu şekildedir;

‘’Adın değiştirilmesi 

Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve ilân olunur. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.’’

            Hükümde düzenlenen ‘’...ilan olunur.’’ ibaresi Anayasa Mahkemesinin 2023/34 E., 2024/60 K. sayılı ve 22.02.2024 tarihli kararı ile iptal edilmiştir..

Başvuruda özetle; itiraz konusu kuralda adın değiştirilmesine ilişkin kararının ilanının ne şekilde olacağına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, uygulamada ilgili kararın hüküm fıkrasının ile ilan edildiği, ilanın bu şekilde yapılması suretiyle kişinin önceki adı, şimdiki adı, anne ve baba adı, nüfusa kayıtlı olduğu yer ve doğum tarihi gibi kişisel verilerinin herkes tarafından bilinebilecek hale geldiği belirtilerek kuralın Anayasa'nın çeşitli maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararında özetle; bir kişinin adının kişisel veri niteliğinde olduğunun açık olduğu, itiraz konusu kuralın, adın değiştirilmesinin ilan edilmesini öngörmek suretiyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sınırlama getirdiği belirtilmiştir. Kuralın, ad değişikliğinin ilan edilmesini öngördüğü, buna karşın ilanın kapsamının ne olacağı, bu bağlamda ilanda kişisel veri niteliğindeki hangi bilgilere ver verileceği, ilanın şekli ve usulü konusunda herhangi bir düzenleme yapılmadığı; diğer bir ifadeyle kuralda sadece ad değişikliğinin ilan edileceği belirtilmiş olmasına karşın ilanda yer alacak bilgilerin neler olduğuna, bu bilgilerin kapsamının keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli ve öngörülebilir olmasını sağlayacak kanuni güvencelere yer verilmediği vurgulanmış  ve Anayasa'nın Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması ile ilgili 13. ve Özel hayatın gizliliği ile ilgili 20. maddelerine aykırı olduğu belirtilerek iptal edilmiştir.

Ancak önemle belirtmek gerekir ki Anayasa Mahkemesinin ilgili iptal kararı; kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından (16.04.2024) itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Yani bu tarihe kadar görülecek olan adın değiştirilmesi davalarında adın değiştirilmesine hükmedilmesi durumunda söz konusu değişiklik ilan olunmak durumundadır.

Anayasa Mahkemesinin ilgili iptal kararına buraya tıklayarak erişebilirsiniz.