Yargıtay Kararı: Araç Kiralama Faturası Olmadan da Kullanım Kaybı Tazmin Edilir

Trafik kazası sonucu aracınız hasar gördü ve bir süre aracınızı kullanamadınız. Bu süreçte araç kiralamadıysanız bile yine de tazminat hakkınız olduğunu biliyor muydunuz?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 29.09.2022 tarihli E. 2021/2677, K. 2022/11236 sayılı kararında bu konuyu netleştirmiştir. Karara göre, kazada aracı hasarlanan kişi, tamir sürecinde araç kiraladığına dair herhangi bir fatura veya belge sunmasa bile “makul bir mahrumiyet bedeli” adı altında tazminat talep edebilir.

Bu karar, mağdurun aracından yoksun kaldığı süre boyunca uğradığı kullanım kaybının, illa ki belgeyle ispatlanmasına gerek olmadığını ortaya koymaktadır. Çünkü günlük yaşamda herkesin hemen araç kiralaması ya da bunu belgeleyebilmesi mümkün olmayabilir. Ancak bu durum, zararın varlığını ortadan kaldırmaz.

Mahkemeler, olayın özelliklerine göre (tamir süresi, aracın niteliği, kişinin ihtiyacı vs.) makul bir süre ve tutar belirleyerek mahrumiyet bedelini hesaplamakta serbesttir. Bu, "araçtan yoksun kalma tazminatı" olarak da bilinmektedir.

Trafik kazasında aracı hasarlanan kişi, aracın tamir sürecinde araç kiraladığına dair belge sunmasa bile makul bir mahrumiyet bedeli tazminatı belirlenmelidir. Yargıtay 4. HD, E. 2021/2677, K. 2022/11236, 29.09.2022

YARGITAY KARARI:

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozma yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili, davacıya ait araca, davalıların maliki ve sürücüsü oldukları aracın çarpması sonucunda araçta hasar meydana geldiğini belirterek, araçta meydana gelen maddi hasar, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Denizli 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19/06/2020 tarih, 2019/98 Esas, 2020/113 Karar sayılı ilamında; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile 5.270,00-TL hasar bedeli alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ikame araç kiralandığına dair belge sunulamadığı ve aracın önceden hasarı bulunduğu gerekçesiyle değer kaybı ile araç mahrumiyeti bedeli talebinin reddine karar verilmiş, hükmün Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından HMK’nın 363. maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve değer kaybı talebi yönünden verilen hükmün usul ve yasaya uygun olmasına göre Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen sair, kanun yararına temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasarlandığını, aracın onarım süresince aracından mahrum kaldığını açıklayıp diğer taleplerinin yanında araç mahrumiyet bedelinin de tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davacının bu talebini objektif kriter ve delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün kanun yararına temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün kanun yararına temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı HMK’nin 363. maddesi uyarınca hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazete'de yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine 29/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.