Dava Açıldıktan Sonra Islahla Taraf Değiştirilemez

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi’nin 13.02.2025 tarihli, 2023/44 Esas, 2025/231 Karar sayılı ilamında; dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen bir tarafın, dava açıldıktan sonra ek dilekçe ile davaya dahil edilemeyeceği, mecburi dava arkadaşlığı halleri dışında ıslah yoluyla dahi taraf değiştirilemeyeceği belirtilmiştir.

Kararda ayrıca, ihbar olunan kişinin davada davalı sıfatı kazanamayacağı, bu kişi aleyhine hüküm kurulmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

Bu nedenle, ihbar olunan … Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf itirazları dikkate alınmamış; hükmün yalnızca davada taraf olanlar hakkında kurulabileceği vurgulanmıştır.

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

24. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/44

KARAR NO : 2025/231

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/11/2022

NUMARASI : 2021/427 E. 2022/700 K.

DAVANIN KONUSU : TAZMİNAT

İSTİNAFA TALEBİNDE

BULUNAN : DAVACI VEKİLİ

KARAR TARİHİ : 13/02/2025

KARARIN YAZILDIĞI

TARİH : 19/02/2025

Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün denetiminde bulunan "Koçarlı Bağarası Sulaması 2. Kısım İnşaatı" işinin yüklenicisi olduğunu, davalı şirketin ise diğer davalı ... Genel Müdürlüğü denetiminde bulunan "Aydın Çine Feldispat Tesisleri İltisak Hattı" işinin yüklenicisi olduğunu, davalı yüklenici şirketin işi yapması sırasında davacı şirket tarafından yapılan S1 ana hatta yer alan CTP borularının zarar verdiğini, talep üzerine davacının yükleniminde olan işe ilişkin projelerin öncesinde davalılara verildiğini, meydana gelen zararın tespiti bakımından Aydın 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/23 D.İş sayılı dosyasından tespit yaptırıldığını, zararlarının tespit tarihi itibariyle 106.672,00 TL ve ilaveten 13.570,00 Euro'ya mal olabileceğinin belirlendiğini ve zarardan davalıların sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50.000,00 TL'nin davalılardan tahsilini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı defi ile yetki ve husumet itirazında bulunmuş, esas yönünden ise; dava dilekçesinde dayanılan değişik iş dosyasında yapılan tespit nedeniyle düzenlenen bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, haksız fiil şartlarının oluşmadığını, denetimlerinde olan işin yapımı ile ilgili olarak dava dışı ... Genel Müdürlüğü ile gerekli yazışmaların yapıldığını ve projenin bu yazışmalar içeriğinde tespit edilen hususlar dikkate alınarak yürütüldüğünü, sorumluluklarının ve kusurlarının bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ... Mühendislik Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. vekili ise cevap dilekçesinde, yüklenicisi oldukları işin alt yüklenici sıfatı ile dava dışı ... ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş'ye devredildiğini, bu nedenle husumet yöneltilemeyeceğini, işin yapımı ile ilgili olarak dava dışı ... Genel Müdürlüğü ile gerekli yazışmaların yapıldığını ve projenin bu yazışmalar içeriğinde tespit edilen hususlar dikkate alınarak yürütüldüğünü, sorumluluklarının ve kusurlarının bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI : Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalı şirketin kendi projesi sahası dışına çıkarak izin almaksızın davacı şirketin projesi üzerinde yer alan ana borunun üzerinde delgi yapmak suretiyle zarar verdiğini, bilirkişi raporunda, davalı şirketin projesi dışında olan zarardan sorumlu tutulamayacağının belirtildiğini, aslında zararın davalı tarafından verildiğinin yani kusurlu olduğunun ortaya çıktığını, dava açılmadan önce Aydın 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/23 D.İş sayılı dosyasından keşif yapılarak uğranılan zararın tespit edildiğini, davalı şirketin kendi proje alanından çıkarak davacı şirketin proje alanına zarar verdiğini, davalıların kusurlu olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhbar olunan ... Genel Müdürlüğü istinaf dilekçesinde, projeye ilişkin tüm bilgilerin davalı şirkete iletildiğini, projelere ilişkin yazı ekinde bahse konu kesişimler ile alınacak önlemlere ilişkin hazırlanacak projelerin incelenmek üzere kuruma sunulması gerektiğinin de belirtildiğini, ... adına danışmanlık hizmetini yürüten davalı ... A.Ş'nin kendisine ... tarafından verilen plan, proje ve belgeler doğrultusunda arazide çalışmalarını yürütmeyerek iş bu davanın açılmasına sebebiyet verdiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, davacı yüklenici şirketin üstlendiği proje kapsamında inşa ettiği boru hattına, davalı şirketin davacının proje alanına girerek sondaj yapması üzerine boru hattına zarar verdiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davalı ... yüklenicisi diğer davalı ...'ın gerçekleştirdiği sondaj çalışması esnasında kendi proje alanından çıkarak, davacı tarafından inşa edilen boru hattının bulunduğu alanda sondaj yapıp yapmadığı ve bu sebeple davacıya ait boru hatlarına bir zarar verip vermediği, eğer bir zarar verilmiş ise bu zararın miktarına ilişkindir.

HMK'nın 266.maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

HMK’nın 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Eldeki davada, davacı tarafça söz konusu zarar iddiası nedeniyle Aydın 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/23 D.İş sayılı dosyasından 19/03/2021 tarihinde tespit yaptırılarak bilirkişi raporu aldırıldığı, anılan bilirkişi raporuna davalı tarafça itiraz edildiği, mahkemece, itiraza uğrayan tespit raporu esas alınmak suretiyle dört kişilik heyetten ek rapor mahiyetinde bilirkişi raporu alınarak karar verildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Hükme esas alınan ve itiraza uğrayan tespit raporu ile bilirkişi heyetinden alınan raporun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca mahkemece, ... Genel Müdürlüğü yüklenicisi olan davacı şirketin davalılara bildirdiği proje alanını belirleyen yazışmalar ile davalı ... tarafından fiilen gerçekleştirilen proje alanı ile ilgili tüm bilgi ve belgeler temin edildikten sonra, davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespiti açısından, zararın meydana geldiği yerde keşif yapılarak, dava konusu zararın meydana geldiği belirtilen KM:1+729,40 ve KM:5+034,57 noktalarında davalı şirketçe kendi proje alanı dışına çıkmak suretiyle davacı şirketçe inşa edilen boru hattına zarar verip vermediği hususunda konusunda uzman tek sayıda bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınarak yapılacak yargılama neticesinde hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli bulunamamıştır.

İhbar olunan ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf dilekçesinin incelenmesi neticesinde ise; ... hukuk sisteminde hüküm, davada taraf olanlara yönelik olarak verilir. Bu kural uyarınca, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen taraf, dava açıldıktan sonra ek bir dilekçe ile davaya dahil edilemeyeceği gibi “mecburi dava arkadaşlığı” dışında ıslah yolu ile dahi taraf değiştirilemez. İhbar olunan kimse davada davalı sıfatının kazanamayacağı gibi, bu kişi aleyhine hüküm de kurulamaz.

Bu nedenle, ihbar olunan ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf itirazları dikkate alınmamıştır.

Belirtilen nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nun 353/1-a,6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nun 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

1-) ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 01/11/2022 tarih, 2021/427 E., 2022/700 K. sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2-)Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-)Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

4-)Davacı tarafından yatırılan peşin harcın talep halinde iadesine,

5-)İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a- maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.